حسين قرچانلو

389

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

چهارگانهء حوض ببرى از مرمر سفيد ( تكه تكه شده ) و به شكل طبيعى همراه با نقطه‌هاى سبز دايره‌اى شكل ساخته‌اند ( اين نقطه‌ها روى بدن آنها قرار دارد ) . اين نوع مرمر جز در بعضى از نقاط كوه اطلس كه در فاصلهء صد و پنجاه ميلى مراكش قرار دارد در جاى ديگرى يافت نمىشود . در نزديكى اين باغ ، باغ‌وحشى است كه در آن حيوانات وحشى مانند زرافه ، فيل ، شير و گوزنهاى مختلف وجود دارد ، ولى قفس شيرها از قفس حيوانات ديگر جداست و تاكنون ( زمان لئون ) به نام « نمايشگاه شيران » خوانده مىشود . علىرغم آثار كم باقىمانده در شهر مراكش ، آنچه باقى مانده دلالت بر عظمت و بزرگى دوران منصور ( نوهء عبد المؤمن ) دارد . در زمان ما ( زمان لئون ) بجز كاخ خاندان سلطنتى و كاخ پاسداران تيرانداز كه هم‌اكنون دربانان و مأموران رسيدگى به قاطرهاى امير فعلى در آن سكونت دارند ، بقيه غير مسكونى است و در آنها كبوترها ، جغدها ، كلاغها و پرندگان ديگر لانه گذاشته‌اند و باغى كه قبلا در نهايت زيبايى بود ، هم‌اكنون به زباله‌دان شهر تبديل شده است . قسمتى از كاخى كه محل كتابخانه بود ، به مرغان و قسمت ديگر آن به كبوتران اختصاص يافته است و از گنجه‌هايى كه در آنها كتاب گذاشته مىشد به عنوان قفس اين پرندگان استفاده مىشود . « 1 » سجلماسه شهرى قديمى در مراكش و در 320 كيلومترى جنوب شرقى فاس بود كه در حاشيهء صحرا قرار داشت و مركز ناحيه‌اى به نام تافيلات بود كه اكنون ويران است ؛ ظاهرا در قرن اوّل ميلادى به وسيلهء روميان بنا شده است . « 2 » در 155 ق / 771 - 772 م خوارج صفريّه در شهر سجلماسه به گرد اميرشان عيسى بن جرير جمع شدند و با او پيمان شديدى بستند و او را بر قلهء كوهى سكونت دادند . در 168 ق / 784 - 785 م ابو القاسم بن واسول رئيس خوارج صفريّه بر اثر سكته هنگام نماز عشا درگذشت و امارت بعد از او به پسرش رسيد . « 3 » در 224 ق / 838 - 839 م مردم سجلماسه بر گرد اليسع بن مدرار گرد آمدند و او را بر برادرش ميمون بن مدرار مقدم داشتند و به امارت سجلماسه انتخاب كردند و

--> ( 1 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 132 - 134 . ( 2 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 1275 . ( 3 ) . الكامل ؛ ج 6 ، ص 8 و 80 .